ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΒΙΝΤΕΟ

Τρίτη, 14 Ιουνίου 2016

Η Μαγνητική Χρυσή Άλυσος των Ποιητών και οι οντικές υποστάσεις Ον-Ζωή-Νους



«Άραγε δίνει η όραση και η ακοή κάποια ωφέλεια στους ανθρώπους ή γίνονται αυτά που θρυλούν πάντοτε οι ποιητές, ότι ούτε ακούμε ούτε βλέπουμε τίποτε με ακρίβεια;»
(Βλ., Πλάτων «Φαίδων» 65b.1 – 65.b.3)
Σχολιάζοντας το συγκεκριμένο χωρίο ο Ολυμπιόδωρος αναφέρει ότι οι ποιητές που κάνει λόγο εδώ ο Σωκράτης είναι: ο Παρμενίδης, ο Εμπεδοκλής και ο Επίχαρμος. Εκείνοι, συνεχίζει, αναφέρουν ότι με τις αισθήσεις δεν μπορείς να γνωρίσεις τίποτα το ακριβές, και για παράδειγμα ο Επίχαρμος αναφέρει ότι «νους βλέπει και
νους ακούει, τα άλλα είναι πάντα κωφά και τυφλά». Επιπροσθέτως, αναφέρει, ότι το αυτό ακριβώς, λέγει και ο Όμηρος στην Ιλιάδα, (ραψωδία Ε στίχοι 127-128), όπου η Αθηνά αφαιρεί την ομίχλη από την όραση του Διομήδους έτσι ώστε να μπορεί να ξεχωρίζει τους Θεούς από τους ανθρώπους, παρομοιάζοντας με αυτό τον τρόπο, τις αισθήσεις ως ομίχλη.

Θεωρώ ότι η τριάδα αυτή των ποιητών, αντιστοιχεί στην οντική τριάδα, Ον-Ζωή-Νους. Με το Ον, να είναι ο Παρμενίδης, μιας και όλο το έργο του, με τίτλο «Περί Φύσεως» αναφέρεται στο Ον, η Ζωή ο Εμπεδοκλής, μιας και πληθώρα αποσπασμάτων του, αναφέρουν για την λειτουργία της δημιουργίας και ζωής στο Κόσμο και στους Θεούς και ο Νους ο Επίχαρμος, πράγμα που φαίνεται από το απόσπασμα του, που παραθέσαμε πιο πάνω. Ο δε Όμηρος, είναι η μονάδα των ποιητών αυτών, όπως ο Διόνυσος είναι μονάδα των εγκοσμίων Θεών

Το ίδιο σκεπτικό ανάγεται και στην τριάδα Ορφεύς-Ησίοδος-Όμηρος. Με τον Ορφέα-Θεολόγο, να αντιστοιχεί στο Ον και στην 1η Τριάδα, μιας και ο Ορφεύς ως Πρώτη Αρχή θέτει τον Χρόνο, Πλατωνικό Εν-Αγαθό, το οποίο βρίσκεται πάνω από όλα, τον Ησίοδο-Θεολόγο/Ποιητή να αντιστοιχεί στην Ζωή και στη 2η Tριάδα, μιας και ως Αρχή θέτει το Χάος που βρίσκεται στο Νοητό επίπεδο μιας και είναι ο Πλατωνικός Αιών ή αλλιώς Ορφικό Αυγό[4], και τον Όμηρο-Ποιητή να αντιστοιχεί στο Νου, μιας και περιγράφει τους Θεούς του Κόσμου, που ως «Αρχή» έχουν τον Μεγάλο Δία[5], που βρίσκεται στο Νοερό επίπεδο. Δηλαδή, θέτοντας ως αρχές, ο καθένας τους ένα επίπεδο πιο πάνω από ότι εκείνοι βρίσκονται σε αντιστοιχία με την διαβάθμιση[6] του Θείου Κόσμου.
Ως εκ τούτου, αντιλαμβανόμαστε ότι δημιουργείται μία μαγνητική χρυσή αλυσίδα[7], που οι κρίκοι της είναι οι ένθεοι ποιητές, οι οποίοι ατενίζοντας την ως άλλη Ελένη, Νοητή Ομορφιά της Μονάδος τους, δηλαδή τον Όμηρο, μπορούν και ανάγονται μέχρι τον Θεολόγο Ορφέα και την Ανυπόθετη Αρχή των Όλων.

Συγγραφέας: Γουλέτας Α. Παναγιώτης (Αλκίνοος), 02/05/2014



[1] «ρα χει λθειν τινα ψις τε κα κο τος νθρποις, τ γε τοιατα κα ο ποιητα μν ε θρυλοσιν, τι οτ κοομεν κριβς οδν οτε ρμεν;»
[2]«ποιητς λγει Παρμενδην, μπεδοκλα, πχαρμον• οτοι γρ οδν κριβς λγουσιν εδναι τν ασθησιν, καθπερ πχαρμς φησιν «νος ρ κα νος κοει, τ δ λλα πντα κωφ κα τυφλ». κα ο ποιητα δ φασι περ το Διομδους τι «χλν δ π φθαλμν λεν, πρν πεν, φρ ε γινσκοι». ε μ γρ τυχε τς θηνς, οκ ν ἑώρα τι κριβς.»
(Βλ., Ολυμπιόδωρος «Υπόμνημα εις τον Φαίδωνα Πλάτωνος» 4.13.1 – 4.13.8)
[7] Όπως αναφέρει ο Σωκράτης στον Πλατωνικό Διάλογο «Ίων»:
ΣΩ.  Και βλέπω, Ίωνα, και έρχομαι να σου αποδείξω τι κατά τη γνώμη μου είναι. Όπως σου έλεγα, η ικανότητά σου να μιλάς ωραία για τον Όμηρο δεν οφείλεται στην τέχνη, αλλά στη θεία δύναμη που σε κινεί, όπως ακριβώς στην περίπτωση της πέτρας, την οποία ο Ευριπίδης ονόμασε Μαγνήτη, ενώ οι πολλοί Ηράκλεια. Διότι αυτή η πέτρα δεν έλκει μόνο τα σιδερένια δακτυλίδια, αλλά εμβάλλει δύναμη σε αυτά, ώστε με τη σειρά τους να μπορούν να κάνουν ό,τι και η πέτρα, να έλκουν δηλαδή άλλα δακτυλίδια, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μερικές φορές μία εξαιρετικά μακριά αλυσίδα από σιδερένια αντικείμενα και δακτυλίδια που εξαρτώνται το ένα από το άλλο· σε όλα αυτά η δύναμη προέρχεται από εκείνη την πέτρα. Έτσι και η Μούσα εμπνέει κάποιους και από αυτούς τους εμπνευσμένους εξαρτάται μία αλυσίδα άλλων θεόπνευστων. Διότι όλοι οι καλοί επικοί ποιητές συνθέτουν όλα αυτά τα ωραία ποιήματα όχι από ικανότητα, αλλά κυριευμένοι από ενθουσιασμό· το ίδιο και οι καλοί λυρικοί ποιητές. Όπως οι Κορύβαντες χορεύουν χωρίς να έχουν το λογικό τους, έτσι και οι λυρικοί ποιητές συνθέτουν αυτά τα ωραία μέλη χωρίς να είναι σώφρονες, αλλά μόλις εισέλθουν στην αρμονία και στον ρυθμό, βακχεύουν και κυριεύονται από ενθουσιασμό. Όπως οι Βάκχες, όταν βρίσκονται σε κατάσταση μανίας και όχι όταν έχουν το λογικό τους, αντλούν από τα ποτάμια μέλι και γάλα, έτσι και η ψυχή των λυρικών ποιητών κάνει το ίδιο, καθώς οι ίδιοι ομολογούν. Διότι μας λένε οι ποιητές, αν δεν απατώμαι, ότι δρέπουν τα μέλη τους από τις μελίρρυτες πηγές κάποιων κήπων και λόγγων των Μουσών και μας τα φέρνουν όπως οι μέλισσες, πετώντας και αυτοί κατά τον ίδιο τρόπο. Και λένε την αλήθειαΔιότι ο ποιητής είναι πράγμα ελαφρύ και πετούμενο και ιερό και ανίκανος να δημιουργεί, προτού εμπνευστεί και βγει από τα λογικά του και νους πλέον δεν υπάρχει σε αυτόν. Κάθε άνθρωπος, μέχρις ότου αποκτήσει αυτό, είναι ανίκανος να συνθέτει και να χρησμοδοτεί. Επειδή λοιπόν όχι από ικανότητα, αλλά από θεία μοίρα συνθέτουν και λέγουν πολλά και ωραία για διάφορα πράγματα, όπως εσύ για τον Όμηρο, ο καθένας τους μπορεί να συνθέτει ωραία αυτό μόνο στο οποίο η Μούσα τον έσπρωξε, ο ένας διθυράμβους, ο άλλος εγκώμια, ο άλλος υπορχήματα, ο άλλος έπη, ο άλλος ιάμβους. Ως προς τα άλλα είναι ασήμαντοι. Διότι δε μιλούν με βάση την ικανότητά τους, αλλά τη θεία δύναμη. Επειδή, αν γνώριζαν να μιλούν ωραία για ένα πράγμα με βάση την ικανότητά τους, θα γνώριζαν και για όλα τα άλλα. Για αυτό τον λόγο ο θεός αφαιρώντας τον νου τους, τους χρησιμοποιεί ως υπηρέτες, και τους χρησμωδούς και τους θείους μάντεις, για να καταλαβαίνουμε εμείς που τους ακούμε ότι δεν είναι αυτοί που λένε τα τόσο αξιόλογα, οι οποίοι δεν έχουν μυαλό, αλλά ο ίδιος ο θεός μιλά και μέσα από αυτούς μας στέλνει μηνύματα. Τη μεγαλύτερη απόδειξη αποτελεί ο Τύννιχος από τη Χαλκίδα, ο οποίος δε συνέθεσε άλλο αξιομνημόνευτο ποίημα εκτός από τον παιάνα, που όλοι τραγουδούν, το καλύτερο σχεδόν από όλα τα μέλη, απλά, όπως ο ίδιος λέει, «ένα εύρημα των Μουσών». Κατά τη γνώμη μου κυρίως σε αυτόν μας έδειξε ο θεός, για να μην αμφιβάλλουμε, πως τούτα τα ωραία ποιήματα δεν είναι ανθρώπινα ή δημιουργήματα ανθρώπων, αλλά θεϊκά και δημιουργήματα θεών και ότι οι ποιητές δεν είναι τίποτε άλλο παρά ερμηνευτές των θεών, κατεχόμενοι από όποιον ο καθένας κατέχεται. Αυτά θέλοντας να δείξει ο θεός, τραγούδησε επίτηδες μέσα από τον χειρότερο ποιητή το καλύτερο τραγούδι. Ή σου δίνω την εντύπωση πως έχω άδικο, Ίωνα;
ΙΩΝ. Όχι, μα τον Δία αγγίζεις κάπως την ψυχή μου με τα λόγια σου, Σωκράτη, και μου φαίνεται πως οι καλοί ποιητές από θεία μοίρα ερμηνεύουν σε εμάς τα λόγια των θεών.    
(Βλ., Πλάτων «Ίων» 533c-535a)
{ΣΩ.} Κα ρ, ων, κα ρχομα γ σοι ποφανομενος μοι δοκε τοτο εναι. στι γρ τοτο τχνη μν οκ ν παρ σο περ μρου ε λγειν, νυνδ λεγον, θεα δ δναμις σε κινε, σπερ ν τ λθ ν Εριπδης μν Μαγντιν νμασεν, ο δ πολλο ρακλεαν. κα γρ ατη λθος ο μνον ατος τος δακτυλους γει τος σιδηρος, λλ κα δναμιν ντθησι τος δακτυλοις στ α δνασθαι τατν τοτο ποιεν περ λθος, λλους γειν δακτυλους, στ νοτε ρμαθς μακρς πνυ σιδηρων κα δακτυλων ξ λλλων ρτηται· πσι δ τοτοις ξ κενης τς λθου δναμις νρτηται. οτω δ κα Μοσα νθους μν ποιε ατ, δι δ τν νθων τοτων λλων νθουσιαζντων ρμαθς ξαρτται. πντες γρ ο τε τν πν ποιητα ο γαθο οκ κ τχνης λλ νθεοι ντες κα κατεχμενοι πντα τατα τ καλ λγουσι ποιματα, κα ο μελοποιο ο γαθο σατως, σπερ ο κορυβαντιντες οκ μφρονες ντες ρχονται, οτω κα ο μελοποιο οκ μφρονες ντες τ καλ μλη τατα ποιοσιν, λλ πειδν μβσιν ες τν ρμοναν κα ες τν υθμν, βακχεουσι κα κατεχμενοι, σπερ α βκχαι ρονται κ τν ποταμν μλι κα γλα κατεχμεναι, μφρονες δ οσαι ο, κα τν μελοποιν ψυχ τοτο ργζεται, περ ατο λγουσι. λγουσι γρ δπουθεν πρς μς ο ποιητα τι π κρηνν μελιρρτων κ Μουσν κπων τινν κα ναπν δρεπμενοι τ μλη μν φρουσιν σπερ α μλιτται, κα ατο οτω πετμενοι· κα ληθ λγουσι. κοφον γρ χρμα ποιητς στιν κα πτηνν κα ερν, κα ο πρτερον οἷός τε ποιεν πρν ν νθες τε γνηται κα κφρων κα νος μηκτι ν ατ ν· ως δ ν τουτ χ τ κτμα, δνατος πς ποιεν νθρωπς στιν κα χρησμδεν. τε ον ο τχν ποιοντες κα πολλ λγοντες κα καλ περ τν πραγμτων, σπερ σ περ μρου, λλ θείᾳ μορ, τοτο μνον οἷός τε καστος ποιεν καλς φ Μοσα ατν ρμησεν, μν διθυρμβους, δ γκμια, δ πορχματα, δ πη, δ ἰάμβους· τ δ λλα φαλος ατν καστς στιν. ο γρ τχν τατα λγουσιν λλ θείᾳ δυνμει, πε, ε περ νς τχν καλς πσταντο λγειν, κν περ τν λλων πντων· δι τατα δ θες ξαιρομενος τοτων τν νον τοτοις χρται πηρταις κα τος χρησμδος κα τος μντεσι τος θεοις, να μες ο κοοντες εδμεν τι οχ οτο εσιν ο τατα λγοντες οτω πολλο ξια, ος νος μ πρεστιν, λλ θες ατς στιν λγων, δι τοτων δ φθγγεται πρς μς. μ γιστον δ τεκμριον τ λγ Τννιχος Χαλκιδες, ς λλο μν οδν πποτε ποησε ποημα του τις ν ξι σειεν μνησθναι, τν δ παωνα ν πντες δουσι, σχεδν τι πντων μελν κλλιστον, τεχνς, περ ατς λγει, «ερημ τι Μοισν.» ν τοτ γρ δ μλιστ μοι δοκε θες νδεξασθαι μν, να μ διστζωμεν, τι οκ νθρ πιν στιν τ καλ τατα ποιματα οδ νθρπων, λλ θεα κα θεν, ο δ ποιητα οδν λλ ρμηνς εσιν τν θεν, κατεχμενοι ξ του ν καστος κατχηται. τατα νδεικνμενος θες ξεπτηδες δι το φαυλοττου ποιητο τ κλλιστον μλος σεν· ο δοκ σοι ληθ λγειν, ων;  
{ΙΩΝ.} Να μ τν Δα, μοιγε· πτει γρ πς μου τος λγοις τς ψυχς, Σκρατες, κα μοι δοκοσι θείᾳ μορ μν παρ τν θεν τατα ο γαθο ποιητα ρμηνεειν.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.